Het nummer dat je ziet zegt niet wie er belt

Het nummer op je scherm is ingevuld door de partij die jou belde, en onderweg wordt het niet gecontroleerd. Dat verandert hoe je vaststelt met wie je spreekt.

Het nummer op je scherm is ingevuld door de partij die jou belde, en onderweg wordt het niet gecontroleerd. Dat verandert hoe je vaststelt met wie je spreekt, en het bepaalt wat je er achteraf nog over kunt achterhalen.

Wat nummerweergave werkelijk is

Het nummer dat je telefoon toont is een veld dat de bellende partij aanlevert. Er is onderweg geen controle die vaststelt dat de beller het getoonde nummer mag gebruiken. Wat landen hiertegen doen blokkeert bepaald verkeer op zijn route, en dat is iets anders dan het nummer verifiëren; onderaan staat wat dat dekt.

Dat het veld invulbaar is, heeft gewone redenen. Een bedrijf met honderd toestellen toont één hoofdnummer, en een dienst die namens een opdrachtgever belt toont het nummer van die opdrachtgever. Daarom valt het veld niet simpelweg dicht te zetten, en het is hetzelfde mechanisme waar fraude op leunt.

Twee situaties die op elkaar lijken en het niet zijn

Je weet in beide gevallen niet wie er belde, en ze lopen volstrekt verschillend af.

Bij een afgeschermd nummer staat de wet aan jouw kant. Artikel 11.11 van de Telecommunicatiewet geeft een abonnee die last heeft van hinderlijke of kwaadwillige oproepen het recht om bij zijn eigen provider het nummer van de beller op te vragen, met naam en adres. In België loopt dat via de Ombudsdienst voor Telecommunicatie, die de vermoedelijke dader op verzoek identificeert, en dat verzoek komt van de gebelde.

Een vervalst nummer valt daarbuiten. Het nummer is niet afgeschermd maar vervangen, dus die wettelijke identificatieroute geldt er niet voor. Wat overblijft is aangifte, want alleen een opsporingsambtenaar kan verkeersgegevens vorderen bij een provider.

Laat een nummer geen persoon identificeren

Nummerweergave is geen identiteitsbewijs. Een inkomend gesprek dat op een klantrecord past, zegt welk nummer er werd getoond en niet wie de telefoon vasthoudt. Iedereen die je website kan lezen, kan het nummer dat erop staat tonen.

Doe de identificatie dus met iets anders: een gegeven dat de beller moet weten, een code die je in het ticket of het portaal zet, of een terugbelactie op een nummer uit je eigen administratie in plaats van het nummer dat verscheen. Vertrouw je een gesprek niet, beëindig het dan en bel terug op een nummer dat je zelf opzoekt.

Terugbellen op het nummer dat je zag komt uit bij de werkelijke houder, die er niets van weet. Bellen mensen jou terug over gesprekken die je nooit voerde, dan is het jouw eigen nummer dat wordt misbruikt: zie Je telefoonnummer wordt misbruikt voor spoofing.

Waar je het meldt

Doe je aangifte, dan leveren wij aan wat wij over het gesprek hebben vastgelegd: de datum, het tijdstip, de duur en het getoonde nummer.

Wat er wordt tegengehouden en wat niet

Belgische operators moeten sinds 2024 oproepen blokkeren die uit het buitenland binnenkomen, een Belgisch nummer tonen en naar een Belgisch nummer gaan. Buiten die plicht vallen vervalste sms'jes, oproepen die binnenlands ontstaan, oproepen die met een buitenlands nummer binnenkomen, en oproepen die je ontvangt terwijl je zelf in het buitenland bent.

Nederland kent die plicht niet. Spoofing is hier verboden, maar het blokkeren is operators niet opgelegd.

Ga er in beide landen van uit dat een vervalst nummer bij je aankomt. Daarom hoort de identificatie in het gesprek te gebeuren en niet op het display.